Dziecko z FAS – życie codzienne

Avigon.pl
pt., 04/17/2020 - 10:09
Jak opiekować się dzieckiem z FAS?

 

Rodzice często zastanawiają się, czy informować dziecko o diagnozie, obawiają się jego reakcji (zaprzeczania, złości, gniewu). Jest to zrozumiałe, jednak zarówno dla rodziców, jak i dla dzieci postawienie diagnozy w rzeczywistości przynosi ulgę. Wskazuje przyczynę ich problemów. Otwiera drogę do skutecznego leczenia i rehabilitacji. Dziecko z FAS zaczyna rozumieć, że nie jest winne swoich niepowodzeń, a rodzice zaczynają pojmować, że zachowanie dziecka nie musi być świadome i niekoniecznie podważa ich kompetencje rodzicielskie.

 

Dziecko z FAS -  zdolności i możliwości

 

Dużo mówi się o negatywnych aspektach życia dzieci z FAS. Dlatego w tym miejscu chciałabym wskazać na ich zdolności i możliwości. A mianowicie dzieci te potrafią być:

  • miłe, delikatne, przyjacielskie i radosne
  • troskliwe, uprzejme, opiekuńcze i współczujące
  • wytrwałe i zdolne do poświęcenia
  • ciekawskie i zaangażowane
  • pełne energii i pracowite
  • twórcze
  • lojalne i współpracujące
  • ostrożne w opiece nad małymi dziećmi i zwierzętami
  • mają dobrą długotrwałą pamięć wzrokową
  • współpracują przy rozwiązywaniu problemów

 

FAS u dzieci – objawy wtórne

 

Codzienność dzieci z FAS bywa jednak trudna. Od momentu rozpoczęcia nauki szkolnej zaczynają dostrzegać swoją odmienność, bywają wyśmiewane i upokarzane. Ich rozwój przebiega nieharmonijnie. 18- latek z FAS, całkiem sprawny intelektualnie, może pod względem emocjonalnym i społecznym osiągać rozwój 12-13- latka. Powoduje to szereg konfliktów, gdyż jego możliwości nie są w stanie sprostać wymaganiom otoczenia adekwatnym do jego wieku.

W dłuższej perspektywie czasu u wielu z nich powstają objawy wtórne:

 

Jak postrzegamy dziecko z FAS?

 

Dziecko z FAS ma trudność w zaadaptowaniu się do sytuacji i środowiska, w którym przebywa m. in. ze względu na pobudliwość, częste wpadanie w furię. U młodzieży niejednokrotnie pojawia się depresja, słaba zdolność osądzania sytuacji oraz działanie pod wpływem impulsu. Z tego względu często są postrzegani jako uparci, naiwni, niedojrzali, skutkiem czego bardzo łatwo ulegają sugestiom i namowom innych, z zatem łatwo nimi manipulować. Mają problemy z nawiązaniem lub utrzymaniem nowych znajomości.

Dostrzeżenie i zrozumienie objawów chroni rodzica przed karaniem dziecka za objawy choroby. Można uniknąć szeregu trudnych sytuacji, w tym niepowodzeń szkolnych, problemów ze zdrowiem psychicznym czy konfliktów z prawem, jeśli w sposób odpowiedni będziemy wspierać dziecko, zamiast karać. Jest to możliwe tylko wtedy, gdy zacznie się widzieć dziecko, które „nie może”, a nie tylko „nie chce” (odróżnienie objawu choroby od uporu czy buntu).

 

Jak opiekować się dzieckiem z FAS?

 

Dziecko z FAS w wieku 0-3 lat:

  • przyciemniać źródło światła, zmniejszać poziom hałasu,
  • wprowadzać nowe bodźce pojedynczo i stopniowo,
  • unikać niepotrzebnego ruchu,
  • tworzyć rytuały różnych czynności,
  • unikać zbędnych przedmiotów np. w pokoju dziecka,
  • unikać pośpiechu, mówić do dziecka głosem spokojnym,
  • nadzorować i stawiać granice,
  • obserwować wagę dziecka,
  • ustalić i konsekwentnie realizować rozkład dnia;

 

Dziecko z FAS w wieku 3-6 lat:

  • unikać dużej ilości bodźców dotykowych i dźwiękowych,
  • wspierać opóźniony rozwój poznawczy, motoryczny i mowy,
  • wyznaczać po jednej czynności do wykonania,
  • utrzymywać rytuały, unikać zmian,
  • zapewnić bezpieczeństwo emocjonalne i fizyczne (bo często się denerwują, ulegają zmianom nastrojów, reagują impulsywnie),
  • wspierać w utrzymywaniu przyjaznych kontaktów z innymi (nie odróżniają osoby bliskiej od obcej, mają trudności w utrzymywaniu granic),
  • uczyć okazywać zainteresowanie i dzielenie się;

 

Dziecko z FAS w wieku 6-13 lat:

  • wspierać rozwój intelektualny (szczególnie na początku edukacji szkolnej),
  • wpajać dziecku zasady funkcjonowania w grupie,
  • umożliwić jak najczęstsze kontakty z rówieśnikami (wolą przebywać z młodszymi lub dorosłymi),
  • rozmawiać z dzieckiem, słuchać go,
  • współpracować ze szkołą,
  • powtarzać zasady,
  • wpajać dziecku poczucie własności (nie rozumieją pojęcia kradzieży),
  • abstrakcję przekładać jak tylko się da na konkret,
  • ograniczać dziecku wybór (zbyt wiele możliwości wytrąca go z równowagi);

 

Dziecko z FAS w wieku nastoletnim:

  • opracować rozkład dnia,
  • zadbać, by dziecko miało ograniczony wybór, jasne reguły i działało rutynowo,
  • nie dopuszczać, by nastolatek znalazł się w niebezpiecznej dla siebie sytuacji,
  • przekazywać polecenia krótko, zwięźle, po kolei, dzielić zadania na drobne polecenia (pomocna może być lista czynności wypisana na kartce),
  • pamiętać o nagrodach.

 

FAS u dzieci – o czym pamiętać?

 

W przypadku dzieci z FAS należy pamiętać szczególnie o tym, aby: ograniczać czynności, które powodują przestymulowanie, zorganizować miejsce, gdzie dziecko znajdzie schronienie od nadmiaru bodźców, dyscyplinować dziecko natychmiast, stosować system nagród (nie materialne a pochwała, przytulenie, okazanie dumy), skupiać się bardziej na sukcesach niż porażkach, być konkretnym, unikać wszelkich form przemocy (duża skłonność tych dzieci do naśladowania), stawiać jasne i określone granice (prostym językiem, używając obrazów, mówiąc wolno tymi samymi słowami, wprowadzać rozkład dnia i konsekwentnie go realizować (ważna przewidywalność).

Jak wskazano powyżej życie codzienne dziecka z FAS i jego rodziny/opiekunów jest obciążone wieloma trudnościami, jednak stosowanie się do praktycznych wskazówek zdecydowanie je ułatwia bądź minimalizuje wystąpienie dodatkowych problemów.

 


Zapraszamy na profil autora na avigon.pl - wejdź i umów wizytę u mgr Monika Sroka-Ossowska


 

picture
picture
mgr Monika Sroka-Ossowska
line
Psycholog, Dla Santander Bank Polska, Pakiet wsparcie, Mediator, Psycholog dziecięcy, Psycholog młodzieży, Dla McD
"Jeżeli potrafisz coś wymarzyć, potrafisz także to osiągnąć."

Walt Disney